Klocki LEGO pojawiły się w Polsce w latach 70., ale przez długi czas nie były powszechnie dostępne. Można je było kupić głównie w sklepach Pewex, za waluty wymienialne, a ich cena często odpowiadała miesięcznej pensji. Dopiero lata 90. przyniosły wyraźne otwarcie rynku i popularyzację duńskiej marki.
LEGO w Polsce Ludowej – towar z Pewexu
W latach 70. polskie dzieci zaczęły poznawać LEGO, lecz obecność marki nie oznaczała regularnej sprzedaży w zwykłych sklepach z zabawkami. Zestawy trafiały przede wszystkim do sieci Pewex, gdzie płacono dolarami lub bonami towarowymi.
Dla przeciętnej rodziny był to zakup luksusowy. Cena zestawu mogła stanowić równowartość miesięcznego wynagrodzenia, dlatego klocki pozostawały raczej przedmiotem marzeń niż codzienną zabawką. Dostęp do nich mieli głównie ci, którzy posiadali waluty albo mogli otrzymać zestaw od rodziny mieszkającej za granicą.
W realiach PRL popularność zdobywały też tańsze zamienniki z krajów bloku wschodniego, między innymi produkowane w NRD klocki PEBE i FORMO. PEBE były przez pewien czas kompatybilne z oryginalnymi klockami LEGO, co pozwalało łączyć elementy pochodzące z różnych zestawów.
Kiedy LEGO stało się łatwiej dostępne?
Punkt zwrotny nastąpił po transformacji ustrojowej. W latach 90. rozwijał się prywatny handel, powstawały nowe sklepy z zabawkami, a import produktów z Zachodu przestał być ograniczony do kilku specjalnych kanałów sprzedaży. LEGO nadal nie należało do najtańszych zabawek, lecz coraz więcej rodzin mogło kupić zestaw bez posiadania dolarów i bez polowania na dostawę w Pewexie.
Najważniejsze etapy obecności marki w Polsce można ująć tak:
- Lata 70. – LEGO pojawia się w Polsce, głównie jako luksusowy towar sprzedawany w Pewexie.
- Lata 90. – otwarcie rynku i rozwój prywatnego handlu przynoszą wyraźny boom na zestawy LEGO.
- Czasy współczesne. – marka jest dostępna w sklepach z zabawkami, sprzedaży internetowej oraz oficjalnych sklepach LEGO Store.
Przemiany rynku widać także na przykładzie wyspecjalizowanych sklepów prowadzonych przez pasjonatów. Sklep Fredry 3 w Poznaniu, działający od lat 90., stał się jednym z miejsc kojarzonych z polską kulturą fanów LEGO. Z czasem klocki przestały być wyłącznie produktem dla dzieci. Kolekcjonują je dorośli, powstają warsztaty, kanały internetowe, festiwale i wystawy budowli.
Od luksusowego marzenia do powszechnej marki
Odpowiedź na pytanie „od kiedy klocki LEGO są w Polsce?” brzmi więc: od lat 70. Trzeba jednak rozróżnić pierwszą obecność marki od jej powszechnej dostępności. W PRL LEGO było drogim symbolem Zachodu, natomiast po przemianach lat 90. stało się regularnie dostępną i coraz popularniejszą zabawką. Dziś łączy kilka pokoleń – od osób pamiętających zakupy w Pewexie po nowych fanów skupionych wokół sklepów, wydarzeń i internetowych społeczności.
