Strona główna
Wstęp
Aktualności
Archiwum
Opinie
Zagadki
Linki
O Autorze:
–nauka
–palindromy
–Wikipedia
Kontakt
Palindromy:
–dla dzieci
–erotyka
–imiona
–jemy
–konie
–koty
–krótkie
–megapalindrom
–"może jeż..."
–nadesłane
–najdłuższy
–palindromadery
–piętrowe
–polityka
–popijamy
–psy
–raki
–różne
–skróty
–słowiańskie
–wiersze
–wspak
–z "palindromem"
–zwierzęta
RAKI
(autorem większości palindromów jest T. Morawski)
Raki to znane skorupiaki. Mają one zdolność poruszania się do tyłu. Stąd w literaturze "Raki" to utwory wierszowane o budowie umożliwiającej odczytanie wspak, z zachowaniem sensu pierwotnego lub, częściej, jego zmianą na przeciwny (np. z pochwalnego na obraźliwy). Raki są też znane w muzyce - jest to ścisła imitacja melodii w ruchu wstecznym. Stosowana była często w kanonach XIV/XV wieku, w barokowej fudze, a także w technice dedekafonicznej w XX wieku. Dużo wiadomości o literackich "Rakach" znajduje się w książce Juliana Tuwima "Pegaz Dęba", str.103-110. Najsławniejsze są "Raki" Jana Kochanowskiego:
Folgujmy paniom, nie sobie, ma rada,
Miłujmy wiernie, nie jest w nich przysada,
Godności trzeba, nie za nic tu cnota,
Miłości pragną, nie pragną tu złota,
...itd
Po przeczytaniu fragmentami od tyłu nie wygląda to już tak romantycznie, i na przykład ostatnia z przytoczonych linijek brzmi:
złota tu pragną, nie pragną miłości
Podobne odwrócenie sensu widać w utworze Andrzeja Morsztyna:
Cnota cię rządzi, nie pragniesz pieniędzy
Złota dosyć masz, nie boisz się nędzy
.....itd
Po odwróceniu kolejności:
Pieniędzy pragniesz, nie rządzi cię cnota....itd
W trakcie pisania tego tekstu przyszła mi myśl, by samemu przećwiczyć technikę "Raków", oczywiście nie po to, by się porównać z przytoczonymi wyżej mistrzami słowa, ale by po prostu spróbować. Oto, co wyszło z tej próby po kwadransie:
celuj, a nie trafiaj
rabuj, a nie dawaj,
chwała ci? - nie!, fobie
pała nie laur tobie
Przeczytane od tyłu daje to:
trafiaj, a nie celuj
dawaj, a nie rabuj
fobie nie! - ci chwała
tobie laur - nie pała
Chętnie zamieszczę w tym miejscu "Raki" nadesłane przez czytelników. Następnie przejdziemy do palindromów na temat raków. Zanim to zrobimy, wspomnijmy jeszcze, że istnieją także palindromy sylabowe (proszę o materiały) oraz prawie-palindromy, takie jak np. utwór Juliana Tuwima:
Zakopane i cele wieczoru urocze i w lecie na pokaz
Utwór ten można by uznać za palindrom, gdyby "cz" było jedną literą (jak to jest na przykład w języku rosyjskim). A oto prawdziwe palindromy z rakami. Zacznę od palindromu Godzica:
karoca tym zmyta, co rak
Mimo tradycyjnego związku między rakami i palindromami trudno znaleźć ładne palindromy zawierające słowo "rak". Proszę o dosłanie, jeśli przegapiłem. A teraz uzupelniam tą lukę moimi palindromami o rakach:
jada Kain raki - karniaka daj!
i karany do wody na raki?
a popił zalany wikary - raki wynalazł i popa
a matoł za raka Makara złota ma
osoba karmi im raka boso
wół i kareta - a te raki łów
i karany na lwa - a wlany na raki
Ikar barda ukrywa na wyrku, a drab raki
Okoni Rodan. Ika - raki nad Orinoko.
Ikar, ale falafel - a raki?
Tu pili lżej: karaś i miś. A rak, jeż, liliput?
i na raki na golasa Logan i karani
mamci nałowi raki Ikar i woła - nic mam!
ej, u Lopka ryży rak poluje
Ina, rak obiboka rani
I makaron jada nam oto resorem Eros - erotoman. A daj no raka mi.
ej, za nic wikary raki wcina, zje
a to mors i karani na raki - sromota
Nowy wór apetytu: karp, rak. Utyte parówy won!
i karani na sąd Ani - nadąsani na raki
rada nam Ika raki ma na dar
i karana łowi i woła na raki
o, na ryby, raki - wikary by rano
ej, Ula, mi karana raki maluje
kosił zalany wikary, raki wynalazl i sok
Ikar u Tyma. Damy tu raki
Na koniec mój wierszyk-palindrom:
I Kajetan
na bruneta
i kareta na te raki
a ten Urban na te jaki
Żródło: Angorka, maj 2006, Palindromy dla dzieci
(27.06.2006, Tadeusz Morawski)